Madde 12 – Oran veya tutar

Kanun metni

1. Özel tüketim vergisi, bu Kanuna ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda alınır.

(6487 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle değişen paragraf Yürürlük; 11.6.2013) (II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefi n bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz. Verginin, mükellefin alış bedeli üzerinden hesaplandığı durumlarda, malı teslim tarihine kadar bu malı mükellefe teslim eden tarafından yüzde 10'a kadar yapılan indirimler alış bedelinden de indirilebilir. Ancak bu indirimler sonrası kalan tutar, malın imalatçısının satış bedelinden veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahından düşük olamaz. (7590 sayılı kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen cümleler; Yürürlük: 31.07.2026)(II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar (13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca (L) sınıfında olup içten yanmalı motoru olanlar ile (L) sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kW’ın altında olanlar ve (T) sınıfında olan araçlar hariç) için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak vergi tutarı, asgari maktu vergi tutarı olan; (L) sınıfı araçlar için 30.000 Türk Lirası, diğerleri için 100.000 Türk Lirasından az olamaz. Bu tutarlar her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Hesaplanan tutarların 100 Türk Lirasını aşmayan kesirleri dikkate alınmaz. Maliye Bakanlığı, bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. (1)

2. (700 Sayılı KHK'nın 143 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanı, topluca veya ayrı ayrı olmak üzere;

a) (7456 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 15.07.2023)(I) sayılı listede yer alan veya bu maddenin (5) numaralı fıkrası uyarınca yeniden belirlenen maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibarıyla söz konusu listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan en yüksek vergi tutarının beş katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde mal cinsleri, özellikleri, kullanım yerleri veya ithalatın şekline göre farklı tutarlar tespit etmeye,

b) (5479 sayılı Kanunun 10' uncu maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 08.04.2006) (2) (III) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları her bir mal itibarıyla sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için dört katına (B) cetvelindeki mallar için yarısına kadar artırmaya, (7456 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 15.07.2023) söz konusu listede yer alan veya yeniden belirlenmiş sayılan asgari maktu vergiyi her bir mal itibarıyla sıfıra kadar indirmeye, (A) cetvelindeki mallar için iki katına (B) cetvelindeki mallar için (7338 sayılı Kanunun 56 ıncı maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 26/10/2021) üç katına kadar artırmaya, bu sınırlar içinde malların cinsleri, özellikleri, fiyat grupları, alkol dereceleri ve içerdiği alkol miktarına göre farklı vergi oranı ve asgari maktu vergi tutarı belirlemeye, (6322 sayılı Kanunun 30'uncu maddesiyle eklenen ibare Yürürlük; 15.06.2012) (B) cetvelindeki mallar için listede yer alan (7456 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 15.07.2023) veya yeniden belirlenmiş sayılan asgari maktu vergi tutarlarının, perakende satışa sunulan ürünlerin birim ambalajı içinde yer alan(7061 sayılı kanunun 74 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 05.12.2017)her bir sigara veya makaron adedi, diğer tütün mamullerinin birim ambalajı içindeki mamulün her bir gramı ile çarpımı sonucu bulunacak (7524 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle çıkarılan ibare Yürürlük; 02.08.2024) tutarı aşmamak üzere; birim ambalaj itibarıyla maktu vergi tutarı belirlemeye, bu tutarı malların cinsleri, özellikleri, ambalajları (paketleri) ve bunların fiyatları ve fiyat grupları itibarıyla farklılaştırmaya, (6761 Sayılı Kanunun 7 nci Maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 24.11.2016) c) (II) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları (7103 Sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 27.03.2018)ve oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını (7338 sayılı Kanunun 56 ıncı maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 26/10/2021) üç katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan (7) (7338 sayılı Kanunun 56 ıncı maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 26/10/2021) mallar için farklı matrah grupları oluşturmaya, malların matrah grupları, motor gücü, (7555 Sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent; Yürürlük: 24.07.2025) motor silindir hacmi, (7590 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen ibare Yürürlük; 31.07.2026) çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı oranlar belirlemeye; uygulanmakta olan oranları EURO normlarını sağlayan katalitik konvertör sistemi ile teçhiz edilmiş taşıtlarda yarısına kadar indirmeye, kanunî oranına kadar çıkarmaya, (7590 sayılı kanunun 14 üncü maddesiyle eklenen bent; Yürürlük: 31.07.2026)ç) (II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan mallar için (1) numaralı fıkrada yer alan tutarları veya yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan tutarları on katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, bu sınırlar içinde kalmak şartıyla; farklı matrah grupları oluşturmak suretiyle asgari maktu vergi tutarlarını farklılaştırmaya, motor gücü, motor silindir hacmi, çekiş sistemi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi ile yolcu ve yük taşıma kapasitesi itibarıyla farklı asgari maktu vergi tutarları belirlemeye,

d) (IV) sayılı listedeki mallar için belirlenen oranları sıfıra kadar (7166 sayılı kanunun 9 ncu maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:

22.02.2019)indirmeye; 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallar için %50'ye, diğer mallar için %25'e kadar artırmaya; 8517.12.00.00.11 G.T.İ.P. numaralı mallar için belirlenen oranlara esas özel tüketim vergisi matrahlarının alt ve üst sınırlarını dörtte birine kadar indirmeye, dört katına kadar artırmaya,

e) Listelerde gümrük tarife pozisyonu veya tarife alt pozisyonu olarak yer alan malların her biri için belirlenmiş olan oran veya tutarların alt ve üst sınırları içinde kalmak suretiyle, bu pozisyonların altında yer alan mallar itibarıyla farklı vergi tutarları veya oranları belirlemeye, Yetkilidir.

3. (5281 sayılı Kanunun 36'ncı maddesiyle mülga olan fıkra Yürürlük; 31.12.2004 (3), 6322 sayılı Kanunun 30' uncu maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. Yürürlük; 01.01.2013) (III) sayılı listedeki mallar için belirtilen asgari maktu vergi tutarları veya (700 Sayılı KHK'nın 143 üncü maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018) Cumhurbaşkanınca bunlara ilişkin belirlenen en son asgari maktu vergi ve maktu vergi tutarları, ocak ve temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiş sayılır. (700 Sayılı KHK'nın 143 üncü maddesiyle değişen ibare;

Yürürlük:09.07.2018) Cumhurbaşkanı, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye yetkilidir.

4. (5228 sayılı Kanunun 22'nci maddesiyle değiştirilen fıkra Yürürlük; 30.08.2004) (4) (I) sayılı listedeki mallar için uygulanan maktu vergi tutarlarının, bu maddenin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca (700 Sayılı KHK'nın 143 üncü maddesiyle değişen ibare;

Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanı tarafından farklı tespit edilmesi halinde; Maliye Bakanlığı vergi farklılaştırmasını, verginin mükellefe veya vergiye tâbi işlemlere taraf olanlara iadesi yöntemi ile uygulamaya, teminat istemeye, bu teminatın türü, tutarı ve çözümüne ilişkin usul ve esaslar ile verginin iadesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

5. (7456 sayılı kanunun 12 nci maddesiyle eklenen fıkra; Yürürlük: 15.07.2023)(I) sayılı listede yer alan maktu vergi tutarları veya Cumhurbaşkanınca bunlara ilişkin belirlenen en son maktu vergi tutarları, ocak ve temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen yurt içi üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiş sayılır. Bu hesaplama sonucunda ortaya çıkan vergi tutarlarında virgülden sonraki dört hane dikkate alınır. Cumhurbaşkanı, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye yetkilidir.

Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi; resmî ve güncel metin için mevzuat.gov.tr esas alınır.