Kısa cevap
Amortisman, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranan kıymetlerin maliyetinin Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ilan ettiği faydalı ömre bölünerek gider yazılmasıdır: bilgisayar 4 yıl (%25), yazılım 3 yıl (%33,33), büro mobilyası 5 yıl (%20), binek otomobil 5 yıl (%20), betonarme bina 50 yıl (%2). 2026’da değeri 12.000 TL’yi aşmayan demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir. Binek otomobillerde ilk yıl ay kesri esasıyla kıst amortisman ayrılır ve amortismana esas bedel 1.380.000 TL (vergiler maliyete eklenmişse veya ikinci elde 2.600.000 TL) ile sınırlıdır. Amortisman aktife girilen yıldan başlar; bir yıl ayrılmayan amortisman sonraki yıla taşınamaz.
Hangi kıymetler amortismana tabi, hangileri değil?
VUK 313‘e göre işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz olan gayrimenkuller, tesis-makine, taşıt, demirbaş ve haklar amortismana tabidir. Boş arazi ve arsalar yıpranmadığı için amortismana tabi değildir (VUK 314); bina ile birlikte alınan arsanın payı ayrılır. 2026’da değeri 12.000 TL‘yi aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar ile peştemallıklar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir; iktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz eden kalemlerde (örneğin 6 sandalyelik bir toplantı takımı) sınır topluca dikkate alınır.
2026 faydalı ömür ve amortisman oranları: en sık kullanılan kalemler
Oranlar 333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ekindeki listede belirlenir ve oran = 1 ÷ faydalı ömür’dür. Liste 500’den fazla kalem içerir; aşağıda küçük ve orta işletmelerin en sık kullandığı kalemler listeden alınmıştır (liste numaralarıyla).
| Kıymet (liste no) | Faydalı ömür | Yıllık oran |
|---|---|---|
| Betonarme, kargir, çelik idare binası, dükkan, depo, konut (1.1.1) | 50 yıl | %2,00 |
| Betonarme fabrika, atölye, garaj binası (1.2.1) | 40 yıl | %2,50 |
| Prefabrik yapı, şantiye binası (1.1.5) | 10 yıl | %10,00 |
| Otopark, ihata duvarı, bahçe, soğuk hava tesisi gibi arazi düzenlemeleri (2) | 15 yıl | %6,66 |
| Büro mobilyası, masa, sandalye, dolap, banko (3.1) | 5 yıl | %20,00 |
| Televizyon (3.2) | 5 yıl | %20,00 |
| Cep telefonu ve araç kiti (3.3) | 3 yıl | %33,33 |
| Çelik para kasası (3.5.3) | 50 yıl | %2,00 |
| Klima cihazı — duvar, pencere, salon tipi (3.9.5) | 15 yıl | %6,66 |
| Buzdolabı, derin dondurucu (3.10.4); teşhir amaçlı olanlar (3.10.4.1) | 10 / 5 yıl | %10,00 / %20,00 |
| Fırın, bulaşık makinesi, mutfak cihazları (3.10.6, 3.10.8) | 10 yıl | %10,00 |
| Asansör (3.12) | 10 yıl | %10,00 |
| Jeneratör, UPS (3.14.1, 3.14.2) | 10 yıl | %10,00 |
| Perde, store, yatakhane-yemekhane eşyası (3.15) | 5 yıl | %20,00 |
| Kaynak makinesi (3.17) | 5 yıl | %20,00 |
| Depolama raf sistemleri (3.23) | 10 yıl | %10,00 |
| Elektronik güvenlik sistemi, POS cihazı, yangın söndürme cihazı (3.26–3.28) | 5 yıl | %20,00 |
| Projeksiyon cihazı, fotoğraf makinesi ve kamera, ölçüm cihazları (3.34–3.36) | 5 yıl | %20,00 |
| Dış mekân tabela, totem, pano (3.64) | 7 yıl | %14,28 |
| Işıklı reklam panosu (58.1.1) / ışıksız (58.1.2) | 5 / 10 yıl | %20,00 / %10,00 |
| Araç lastikleri — yeni araçtaki hariç (3.72) | 2 yıl | %50,00 |
| Kişisel bilgisayar, dizüstü, sunucu (4.1); yazıcı, monitör, disk gibi donanım (4.2) | 4 yıl | %25,00 |
| Bilgisayar yazılımları (4.3) | 3 yıl | %33,33 |
| Router, switch, data kablolaması (4.4) | 5 yıl | %20,00 |
| Fotokopi makinesi, faks, hesap ve para sayma makinesi (5) | 5 yıl | %20,00 |
| Ödeme kaydedici cihaz (5.1) | 5 yıl | %20,00 |
| Otomobil, taksi, jip, arazi taşıtı (6.1) | 5 yıl | %20,00 |
| Otobüs, minibüs, midibüs (6.2) | 5 yıl | %20,00 |
| Kamyonet ve hafif kamyon — yüksüz 6 tona kadar (6.3) | 4 yıl | %25,00 |
| Ağır kamyon — 6 ton ve üzeri (6.4) | 5 yıl | %20,00 |
| Motosiklet (6.5) | 4 yıl | %25,00 |
| Forklift, transpalet, çekici (6.7, 6.8) | 4 / 5 yıl | %25,00 / %20,00 |
| Treyler, yarı römork (6.13) | 6 yıl | %16,66 |
| Traktör, biçerdöver ve tarım makineleri (7.4) | 5 yıl | %20,00 |
| İlk tesis ve taazzuv (kuruluş) giderleri — aktifleştirilirse (54) | 5 yıl | %20,00 |
| Franchise, patent, lisans, know-how, telif, işletme hakkı (55) | 15 yıl | %6,66 |
| Peştemallık / şerefiye (55.1) | 5 yıl | %20,00 |
| Özel maliyet — kira süresi belli değilse (56); belliyse kira süresi | 5 yıl | %20,00 |
| Ar-Ge harcamaları (57) | 5 yıl | %20,00 |
| Lokanta, kafe, otel, pastane, bar gibi işletmelerde kullanılan kıymetler (58) | 5 yıl | %20,00 |
| Kuaför ve güzellik salonu araç-gereçleri (62) | 8 yıl | %12,50 |
Listede olmayan bir kıymet için sektörüne ve niteliğine en yakın kalem esas alınır; tereddütte GİB’e özelge sorulur. Mükellef, ilan edilen faydalı ömürden kısa süre seçemez, ancak VUK 320 uyarınca faydalı ömrün iki katına kadar (en çok 50 yıl) daha uzun süre belirleyebilir; bu tercih kıymetin envantere alındığı yıl yapılır ve sonradan değiştirilemez.
Amortisman nasıl hesaplanır: normal, azalan bakiyeler, gün esası
| Yöntem | Kural | Kimler |
|---|---|---|
| Normal (eşit tutarlı) | Maliyet × oran, her yıl aynı tutar (VUK 315) | Herkes; bir kez seçilince o kıymet için değiştirilemez |
| Azalan bakiyeler | Normal oranın iki katı (en çok %50), her yıl kalan net değer üzerinden; son yıl bakiyenin tamamı (VUK mük. 315) | Yalnızca bilanço esasına göre defter tutanlar; sonradan normale geçilebilir |
| Gün esası | Kullanıma hazır olduğu tarihten itibaren aktifte kaldığı gün kadar (faydalı ömür × 365); 7338 sayılı Kanun ile isteğe bağlı (VUK 320) | Yeni alınan kıymetler için isteyen; binek otolar hariç |
| Kıst amortisman | Binek otomobillerde ilk yıl ay kesri tam ay sayılarak kalan ay kadar; ayrılmayan kısım son yılda (VUK 320/2) | Binek otomobili olan herkes (kiralama/işletme faaliyeti hariç) |
| Fevkalade amortisman | Doğal afet, yeni icat veya aşırı çalışma nedeniyle değer kaybında Bakanlık izniyle (VUK 317) | Başvuru ile |
Örnek: Mart 2026’da 60.000 TL’ye (KDV hariç) alınan sunucu bilgisayar; faydalı ömür 4 yıl, oran %25. Normal usulde her yıl 15.000 TL ayrılır (ilk yıl kıst uygulanmaz, tam yıl). Azalan bakiyelerde oran %50: 2026’da 30.000, 2027’de 15.000, 2028’de 7.500, 2029’da kalan 7.500 TL.
Binek otomobillerde 2026 sınırları ve kıst amortisman
GVK 40‘taki binek otomobil sınırları 2026 için şöyledir: ÖTV ve KDV’nin gider yazılabilen toplamı en fazla 1.200.000 TL; amortismana esas bedel, vergiler hariç ilk iktisapta 1.380.000 TL, vergiler maliyete eklendiğinde veya ikinci el alımda 2.600.000 TL; aylık kira gideri 46.000 TL; yakıt, bakım gibi giderlerin %70’i. Sınırı aşan kısma isabet eden amortisman kanunen kabul edilmeyen giderdir; amortisman için ayrıca %70 kısıtı uygulanmaz.
Örnek: 15 Eylül 2026’da alınan binek otomobil
Vergiler hariç bedel 1.500.000 TL; ÖTV ve KDV doğrudan gider yazıldı (1.200.000 TL’lik kısmı). Faydalı ömür 5 yıl, oran %20.
Kıst hesabı (Eylül–Aralık = 4 ay)
Muhasebede ayrılan: 1.500.000 × %20 × 4/12 = 100.000,00 TL. Gider yazılabilen: 1.380.000 × %20 × 4/12 = 92.000,00 TL. Fark 8.000,00 TL kanunen kabul edilmeyen gider.
Sonraki yıllar
2027–2030’da yılda 300.000 TL (gider 276.000 + KKEG 24.000); ilk yıl ayrılmayan 8 aylık 200.000 TL beşinci yılın sonunda (2030’da) ayrılarak kıymet tamamen itfa edilir.
Amortismanın yevmiye kaydı
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| Fiş No: 1 31.12.2026 | ||
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 15.000,00 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | 15.000,00 | |
| Sunucu bilgisayarın 2026 amortismanı — 60.000 × %25 (normal usul) | ||
| Toplam | 15.000,00 | 15.000,00 |
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| Fiş No: 2 31.12.2026 | ||
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 92.000,00 | |
| 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar | 8.000,00 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | 100.000,00 | |
| Binek otomobilin 2026 kıst amortismanı — 1.500.000 × %20 × 4/12; 8.000 TL'si KKEG | ||
| Toplam | 100.000,00 | 100.000,00 |
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| Fiş No: 3 31.12.2026 | ||
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 60.000,00 | |
| 268 Birikmiş Amortismanlar | 60.000,00 | |
| Kiralanan ofise yapılan 300.000 TL tadilatın itfası — kira süresi 5 yıl | ||
| Toplam | 60.000,00 | 60.000,00 |
Kayıt neden böyle yapıldı?
Amortisman, kıymetin kayıtlı değerini doğrudan azaltmak yerine pasif karakterli 257 (maddi duran varlıklar) ve 268 (haklar ve özel maliyetler gibi maddi olmayan duran varlıklar) hesaplarında birikir; kıymet 255, 254, 253 veya 264‘te maliyet bedeliyle durur. Gider tarafı kıymetin kullanıldığı yere göre 770 (yönetim), 760 (pazarlama) veya 730 (üretim) hesabıdır. KKEG kısmı için 689 yerine nazım hesap kullanan işletmeler de vardır; önemli olan beyannamede “kanunen kabul edilmeyen giderler” satırına eklenmesidir. Özel maliyetler VUK 327 uyarınca kira süresine göre eşit tutarlarla itfa edilir; kira süresi dolmadan çıkılırsa kalan tutar o yıl tek seferde gider yazılır.
Amortismanlı kıymet satılınca ne olur? Yenileme fonu
Satış bedeli ile net defter değeri (maliyet − birikmiş amortisman) arasındaki fark kâr veya zarardır (VUK 328). Bilanço esasına göre defter tutan işletme, satılan kıymeti yenilemeye karar vermişse kârı yenileme fonu olarak pasifte üç yıl bekletebilir; yeni kıymetin amortismanı bu fondan düşülür, üç yıl içinde kullanılmayan fon kâra eklenir (VUK 329). Örnek: net defter değeri 20.000 TL olan sunucu 50.000 TL’ye satılırsa 30.000 TL kâr 679 hesabına (yenileme fonu seçilirse 549 hesabına) yazılır; 257’deki birikmiş amortisman ve 255’teki maliyet kapatılır.
Sık yapılan hatalar
- Faydalı ömür listesindeki süreden daha kısa süre (daha yüksek oran) uygulamak.
- Arsayı binayla birlikte amortismana tabi tutmak.
- 12.000 TL üstündeki demirbaşı doğrudan gider yazmak.
- Binek otoda ilk yıl tam yıl amortisman ayırmak.
- Amortisman sınırını aşan binek oto amortismanının tamamını gider yazmak.
- Özel maliyeti kira süresi yerine 5 yılda itfa etmek (süre belliyse süreye göre).
- Unutulan amortismanı sonraki yıl iki kat ayırarak telafi etmeye çalışmak.
Sık sorulan sorular
2026'da amortisman sınırı (demirbaş sınırı) ne kadar?
12.000 TL. Değeri (KDV hariç) 12.000 TL’yi aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir; iktisadi ve teknik bakımdan bütünlük oluşturan kalemlerde sınır toplam bedele uygulanır (VUK 313, 588 Sıra No.lu VUK GT).
Bilgisayar, telefon ve yazılımın amortisman oranı nedir?
Kişisel bilgisayar, dizüstü ve sunucular 4 yıl (%25), bilgisayar yazılımları 3 yıl (%33,33), cep telefonları 3 yıl (%33,33), yazıcı ve diğer donanım 4 yıl (%25), router-switch ve kablolama 5 yıl (%20) — 333 Sıra No.lu VUK GT listesi 4.1–4.4 ve 3.3.
Binek otomobil amortismanında 2026 sınırı nedir?
Amortismana esas bedel, ÖTV ve KDV hariç ilk iktisapta 1.380.000 TL; vergiler maliyete eklenmişse veya araç ikinci else 2.600.000 TL’dir. Aşan kısma isabet eden amortisman kanunen kabul edilmeyen giderdir. ÖTV ve KDV’nin en fazla 1.200.000 TL’si gider yazılabilir; ilk yıl kıst amortisman uygulanır.
Kıst amortisman nedir, hangi kıymetlere uygulanır?
Yalnızca binek otomobillere: aktife girdiği yıl, ay kesri tam ay sayılarak kalan ay sayısı kadar amortisman ayrılır (Eylül’de alınan araç için 4/12). Ayrılmayan kısım faydalı ömrün son yılında bir defada ayrılır. Diğer kıymetlerde alındığı yıl tam amortisman ayrılır; isteyen mükellef yeni kıymetler için gün esasını seçebilir.
Bir yıl amortisman ayrılmazsa sonraki yıl ayrılabilir mi?
Hayır. Her yılın amortismanı yalnızca o yılın değerlemesinde dikkate alınır; ayrılmayan veya düşük oranla ayrılan amortisman nedeniyle süre uzatılamaz, kayıp gider sonraki yıllara taşınamaz (VUK 320).
Tek bakışta
| Demirbaş sınırı (2026) | 12.000 TL — altı doğrudan gider |
|---|---|
| Oran | 1 ÷ faydalı ömür (GİB listesi, 333 Sıra No.lu VUK GT) |
| Sık kalemler | Bilgisayar 4 yıl · yazılım 3 · telefon 3 · mobilya 5 · araç 5 · kamyonet 4 · bina 50 · haklar 15 · peştemallık 5 |
| Usuller | Normal · azalan bakiyeler (2 kat, en çok %50, bilanço) · gün esası (isteğe bağlı) |
| Süre uzatma | Faydalı ömrün 2 katına kadar, en çok 50 yıl; envantere alınan yıl seçilir |
| Binek oto (2026) | Kıst amortisman; amortismana esas 1.380.000 / 2.600.000 TL; ÖTV+KDV gideri 1.200.000 TL |
| Özel maliyet | Kira süresine göre; süre yoksa 5 yıl (VUK 327) |
| Satış | Bedel − net defter değeri = kâr/zarar; yenileme fonu 3 yıl (VUK 328–329) |
| Kayıt | 770/760/730 → 257 (maddi) / 268 (maddi olmayan); KKEG 689 veya nazım |
Son güncelleme: 17 Eylül 2026
Kaynaklar: GİB “Amortisman Oranları Tablosu” — 333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ve değişiklikleri (gib.gov.tr › Yararlı Bilgiler) · VUK 313, 314, 315, mük. 315, 320, 327, 328, 329 · GVK 40 (binek oto sınırları, 332 Seri No.lu GVGT) · 588 Sıra No.lu VUK GT (12.000 TL) · 2026 pratik bilgiler
Son güncelleme: 16.09.2026. Demirbaş sınırı ve binek oto tutarları Ocak 2027’de yenilenecek; faydalı ömür listesi tebliğle değiştiğinde tablo güncellenir.
