- Tür
- GİB Rehberi
- Mevzuat
- GVK 193 mükerrer 121; 301 ve 312 Seri No.lu GV Genel Tebliğleri; GİB Broşür Yayın No 589 – mükerrer 121
- Yürürlük
- 1 Ocak 2026
- Durum
- Yürürlükte
- Kaynak
- www.gib.gov.tr ↗
Kısa cevap
Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 121. madde uyarınca; ticari, zirai veya mesleki kazancı olan gelir vergisi mükellefleri ile finans, sigorta ve emeklilik sektörü dışındaki kurumlar vergisi mükellefleri, son üç yılın beyannamelerini süresinde verip vergilerini ödemişlerse yıllık beyannamede hesaplanan verginin %5’ini ödenecek vergiden düşer. 2026’da verilen beyannamelerde indirim en fazla 12.000.000 TL’dir; 1.000 TL’yi aşan vadesi geçmiş vergi borcu indirimi engeller.
%5 vergi indiriminden kimler yararlanabilir?
- Gelir vergisi mükellefleri: ticari, zirai veya serbest meslek kazancı nedeniyle yıllık beyanname verenler. Yalnızca kira veya menkul sermaye iradı beyan edenler yararlanamaz; karma gelirde indirim yalnızca ticari/zirai/mesleki kazanca isabet eden vergiye uygulanır.
- Kurumlar vergisi mükellefleri: finans ve bankacılık sektörü, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç tüm kurumlar.
- Dar mükellefler: aynı şartları sağlayan dar mükellef gerçek kişi ve kurumlar da yararlanır; mükerrer 121 ile 301 ve 312 Seri No.lu Tebliğlerde tam-dar ayrımı yoktur.
Şartlar nelerdir?
| Şart | Ayrıntı |
|---|---|
| Beyannameler süresinde verilmiş olmalı | İndirim yılı + önceki 2 yıl: yıllık GV/KV, geçici vergi, muhtasar ve prim hizmet, KDV ve ÖTV beyannameleri. Süresinde verilen beyannameye sonradan verilen düzeltme veya pişmanlık beyannamesi şartı bozmaz. |
| Kesinleşmiş tarhiyat bulunmamalı | Aynı 3 yıllık dönemde ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış ve kesinleşmiş tarhiyat olmamalı. Tarhiyat tutarı o yılın indirim üst limitinin %1’ini (2026 için 120.000 TL) aşmıyorsa engel değildir. |
| Vergiler ödenmiş olmalı | İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla kapsamdaki beyannamelerden tahakkuk eden tüm vergiler ödenmiş olmalı (iade alacağından mahsup ve tecil hâlleri için Tebliğ’deki istisnalar geçerli). |
| Vadesi geçmiş borç | Vergi aslı, ceza ve fer’iler dahil 1.000 TL’yi aşan vadesi geçmiş borç olmamalı. Kapsam dışı vergiler (örneğin motorlu taşıtlar vergisi) bu sınırda dikkate alınmaz. |
| Kaçakçılık fiili olmamalı | İndirim yılı ve önceki 4 takvim yılında VUK 359’daki fiilleri işlediği tespit edilenler yararlanamaz. |
İndirim nasıl hesaplanır, üst limit ve mahsup nedir?
- Hesap: yıllık beyannamede hesaplanan gelir veya kurumlar vergisi × %5. Gelir vergisinde yalnızca ticari, zirai ve mesleki kazancın matrah içindeki payına isabet eden vergi esas alınır.
- Üst limit: 1/1/2026’dan itibaren verilen beyannamelerde 12.000.000 TL (332 Seri No.lu GV Genel Tebliği). Limit her yıl yeniden değerleme oranında artar.
- Mahsup: indirim, ödenmesi gereken vergiden fazlaysa kalan tutar, beyannamenin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde beyan üzerine tahakkuk eden diğer vergilerden mahsup edilir; süresinde mahsup edilemeyen tutar iade edilmez.
- Sonradan ihlal: şartların taşınmadığı sonradan anlaşılırsa indirim nedeniyle ödenmeyen vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmadan tarh edilir (gecikme faizi işler).
GİB örneği: ticari kazanç + konut kirası (2025 yılı, Mart 2026 beyanı)
Mükellef (C): 3.750.000 TL ticari kazanç, 1.125.000 TL konut kira geliri (götürü gider %15), yıl içinde 562.500 TL geçici vergi ve 270.000 TL tevkifat ödemiş. Ticari kazancı olduğu için konut kira istisnasından yararlanamaz.
| Ticari kazanç | 3.750.000,00 TL |
|---|---|
| Safi kira iradı (1.125.000 − %15 götürü gider) | 956.250,00 TL |
| Gelir vergisi matrahı | 4.706.250,00 TL |
| Hesaplanan gelir vergisi | 1.572.500,00 TL |
| Ticari kazancın matrahtaki payı | %79,68 |
| İndirime esas vergi (1.572.500 × %79,68) | 1.252.968,00 TL |
| Vergi indirimi (× %5) | 62.648,40 TL |
| Mahsup edilecek vergiler (562.500 + 270.000) | 832.500,00 TL |
| Ödenmesi gereken vergi (1.572.500 − 832.500) | 740.000,00 TL |
| Ödenecek gelir vergisi (740.000 − 62.648,40) | 677.351,60 TL |
GİB örneği: kurumlar vergisi mükellefi
(E) A.Ş., 2025 hesap dönemi için 112.500.000 TL kurumlar vergisi hesaplamış; yıl içinde 67.500.000 TL tevkifat ve 28.125.000 TL geçici vergi ödemiştir.
| Hesaplanan kurumlar vergisi | 112.500.000,00 TL |
|---|---|
| Vergi indirimi (× %5) | 5.625.000,00 TL |
| Mahsup edilecek vergiler (67.500.000 + 28.125.000) | 95.625.000,00 TL |
| Ödenmesi gereken kurumlar vergisi | 16.875.000,00 TL |
| Ödenecek kurumlar vergisi (16.875.000 − 5.625.000) | 11.250.000,00 TL |
Broşürdeki serbest meslek örneğinde (avukat, 9.000.000 TL kazanç + 825.000 TL alacak faizi) indirim 165.796 TL, ödenecek vergi 979.204 TL çıkmaktadır; hesap yöntemi yukarıdakiyle aynıdır.
### 01 — Şartları kontrol edin
Son üç yılın tüm beyannameleri (GV/KV, geçici, muhtasar-prim, KDV, ÖTV) süresinde verildi mi, kesinleşmiş tarhiyat var mı, VUK 359 tespiti var mı?
### 02 — Borç sorgusu yapın
İnteraktif Vergi Dairesi’nden vadesi geçmiş borç listesini alın; beyanname vermeden önce 1.000 TL’yi aşan kapsam içi borcu kapatın.
### 03 — İndirimi beyannamede gösterin
Yıllık beyannamede “vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi” satırına hesaplanan tutarı yazın; karma gelirde ticari/mesleki kazanç payını hesaplayın.
### 04 — Artan tutarı takip edin
İndirim ödenecek vergiyi aşıyorsa kalan tutarı bir yıl içinde diğer vergi borçlarına mahsup ettirin; süre sonunda yanar.
%5 vergi indirimi 2026'da en fazla ne kadar olabilir?
1/1/2026’dan itibaren verilen yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde indirim tutarı 12.000.000 TL’yi aşamaz (332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği).
Geçmişte bir beyannameyi geç verdim, indirimden yararlanabilir miyim?
İndirimin hesaplanacağı yıl ve önceki iki yılın beyannameleri süresinde verildiyse yararlanırsınız. Daha eski yıllardaki gecikme engel değildir; süresinde verilen beyannameye sonradan verilen düzeltme veya pişmanlık beyannamesi de engel sayılmaz.
Motorlu taşıtlar vergisi borcu indirimi engeller mi?
Hayır. 1.000 TL’lik vadesi geçmiş borç sınırında yalnızca kapsamdaki beyannameler (GV, KV, geçici, muhtasar-prim, KDV, ÖTV) üzerinden tahakkuk eden vergiler dikkate alınır; MTV borcu değerlendirmeye girmez.
Kira geliri olan tacir indirimi tüm vergisi üzerinden mi hesaplar?
Hayır. Hesaplanan gelir vergisinin yalnızca ticari, zirai veya mesleki kazanca isabet eden kısmı (kazancın matrah içindeki payı oranında) indirime esas alınır.
İndirim ödenecek vergiden fazla çıkarsa ne olur?
Kalan tutar, beyannamenin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde beyana dayalı diğer vergi borçlarından mahsup edilir; bu sürede mahsup edilemeyen kısım nakden iade edilmez.
İlgili: GVK mükerrer 121 – Vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi · VUK 359 – Kaçakçılık suçları · KVK 32 – Kurumlar vergisi oranı ve geçici vergi · Gelir vergisi hesaplama · Beyanname takvimi
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı, “%5 Vergi İndirimi – Vergiye Uyumlu Mükelleflere” broşürü, Şubat 2026 (Yayın No 589); 301 ve 312 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğleri. Son güncelleme: 15.09.2026.
