- Kanun
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
- Madde
- 232 Fatura Kullanma Mecburiyeti
- Yeri
- ÜÇÜNCÜ KISIM – Vesikalar › İKİNCİ BÖLÜM – Fatura ve fatura yerine geçen vesikalar
- Son değişiklik
- 4444 sayılı Kanun, yürürlük 14.8.1999
- Metin tarihi
- 13 Eylül 2026
Kanun metni
Birinci ve (4369 sayılı Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle değiştirilen ibare Yürürlük: 1.1.1999) ikinci sınıf tüccarlar kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:
1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;
2. Serbest meslek erbabına;
3. Kazançları (4369 sayılı Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle değiştirilen ibare Yürürlük: 1.1.1999)basit usulde tesbit olunan tüccarlara;
4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;
5. Vergiden muaf esnafa.
Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlara da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler.
(Değişik: 23/6/1982 - 2686/28 md.) (4444 sayılı Kanunun 13/C-4 maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 14.8.1999) Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tesbit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin (4444 sayılı Kanunun 13/C-4 maddesiyle belirlenen miktarlar Yürürlük; 14.8.1999) 50.000.000 lirayı (588 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2026'dan itibaren 12.000, -TL) geçmesi veya bedeli 50.000.000 liradan (588 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2026'dan itibaren 12.000, -TL) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir.
(Dördüncü fıkra mülga: 4/12/1985 - 3239/136 md.)
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi; resmî ve güncel metin için mevzuat.gov.tr esas alınır.
Uygulama notu
Bu madde ne diyor?
Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutan çiftçiler; tüccarlara, serbest meslek erbabına, basit usul mükelleflerine, defter tutan çiftçilere ve vergiden muaf esnafa sattıkları mal ve yaptıkları işler için tutara bakılmaksızın fatura vermek, bunlar da fatura istemek ve almak zorundadır. Bu sayılanlar dışındakilere (nihai tüketicilere) yapılan satışlarda bedel 2026 için 12.000 TL’yi (KDV dahil) geçiyorsa fatura zorunludur; geçmiyorsa müşteri isterse fatura, istemezse perakende satış fişi veya ÖKC fişi verilir (588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği; 2025: 9.900 TL). Aynı sınır doğrudan gider yazılabilecek demirbaş sınırı (VUK 313) ve KDV kısmi tevkifat alt sınırı olarak da kullanılır.
Kim kime hangi belgeyi düzenler? (2026)
| Satıcı | Alıcı | Belge |
|---|---|---|
| Tüccar, basit usul mükellefi, defter tutan çiftçi | Tüccar, serbest meslek erbabı, basit usul mükellefi, çiftçi, vergiden muaf esnaf | Tutara bakılmaksızın fatura zorunlu |
| Tüccar | Nihai tüketici, bedel 12.000 TL’yi (KDV dahil) aşıyor | Fatura zorunlu |
| Tüccar | Nihai tüketici, bedel 12.000 TL’yi aşmıyor | İsteğe bağlı fatura; istenmezse perakende satış fişi veya ÖKC fişi (VUK 233) |
| Serbest meslek erbabı | Herkes | Fatura değil serbest meslek makbuzu (VUK 236) |
| Vergiden muaf esnaf | Herkes | Belge düzenlemez; alıcı gider pusulası düzenler (VUK 234) |
| Defter tutmayan çiftçi | Tüccar | Alıcı müstahsil makbuzu düzenler (VUK 235) |
12.000 TL sınırının diğer kullanımları (2026)
| Kullanım | Dayanak | 2026 |
|---|---|---|
| Nihai tüketiciye fatura zorunluluğu | VUK 232 | 12.000 TL (KDV dahil) |
| Perakende satış veya ÖKC fişiyle gider yazılabilecek küçük alımlar (kırtasiye, temizlik, büro sarf malzemesi) | 204 ve 206 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğleri | Fiş tutarı 12.000 TL’ye kadar; KDV’si indirilir |
| Doğrudan gider yazılabilecek demirbaş | VUK 313 | 12.000 TL (KDV hariç) |
| KDV kısmi tevkifat alt sınırı | KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.3.4.1 | Fatura KDV dahil 12.000 TL’yi aşmıyorsa tevkifat yapılmaz |
| Nihai tüketicinin belge almama cezası | VUK 353/3 | 8.700 TL/belge, yıllık en fazla 87.000 TL |
Uygulamada ne anlama gelir?
- Sınır KDV dahil toplam bedele bakar; aynı müşteriye aynı işlemi bölerek birden fazla fiş kesmek fatura düzenlememe sayılır ve 353/1 cezası doğurur.
- Müşteri isterse sınırın altında da fatura verilmek zorundadır.
- e-Fatura: sisteme kayıtlı iki mükellef arasında e-Fatura zorunludur, kâğıt fatura hiç düzenlenmemiş sayılır. e-Fatura’ya kayıtlı olmayanlar belirli tutarı aşan faturaları GİB portalından e-Arşiv olarak düzenler; tutar sınırları 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ve değişikliklerindedir, güncel sınırı GİB e-Belge duyurularından doğrulayın.
- Fişle gider: yalnızca işyerinde tüketilen küçük sarf alımları için geçerlidir; personel yemeği, konaklama, taşıt bakımı gibi giderlerde fatura alın. Taşıt plakası yazılı akaryakıt pompa fişleri fatura yerine geçer.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 1.200,00 | |
| 191 İndirilecek KDV | 240,00 | |
| 100 Kasa | 1.440,00 | |
| ÖKC fişiyle kırtasiye alımı — 1.200 TL + %20 KDV | ||
| Toplam | 1.440,00 | 1.440,00 |
İlgili: VUK 231 – Fatura nizamı · VUK 233 – Perakende satış vesikaları · VUK 234 – Gider pusulası · VUK 236 – Serbest meslek makbuzu · VUK 313 – Amortisman mevzuu · VUK 353 – Özel usulsüzlük cezaları · KDVK 9 – Vergi sorumlusu
Bu maddeyle ilgili değişiklik ve yorumlar
Sık sorulan sorular
VUK Madde 232 neyi düzenler?
Fatura Kullanma Mecburiyeti başlıklı madde: Birinci ve (4369 sayılı Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle değiştirilen ibare Yürürlük: 1.1.1999) ikinci sınıf tüccarlar kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;2. Serbest meslek erbabına;3. Kazançları (4369 sayılı Kanunun 81/A-7 nci maddesiyle değiştirilen ibare Yürürlük: 1.1.1999)basit usulde…
VUK Madde 232 en son ne zaman değişti?
Metindeki en son değişiklik: 4444 sayılı Kanun, yürürlük 14.8.1999.
